Αυτή την εβδομάδα στους κινηματογράφους (γράφει η Ζωή Κακοτρίχη, 12.10.2017)

Αυτή την εβδομάδα στους κινηματογράφους…

γράφει η Ζωή Κακοτρίχη, 12.10.2017
μπλογκ στο «Ζω Φωκίδα!»: Σινεφίλ

Η πληθώρα νέων και καλών ταινιών συνεχίζεται και αυτή την εβδομάδα με τουλάχιστον μια από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς αφιερωμένη σε έναν σπουδαίο ζωγράφο. Μαζί της, ένα πολυαναμενόμενο θρίλερ που φιλοδοξεί να κάνει θραύση και στα κινηματογραφικά ταμεία.

Ο Αγαπημένος σου Βίνσεντ (Loving Vincent)
των Ντορότα Κομπιέλα και Χιου Γουέλτσμαν

Η απαράμιλλη αίσθηση του φωτός και της κίνησης που ενυπάρχει στο ιμπρεσιονιστικό έργο του Φλαμανδού ζωγράφου ενέπνευσε μια πολυμήχανη ομάδα καλλιτεχνών και κινηματογραφιστών να δώσουν ζωή στους πίνακές του, μεταφέροντας τους από τα στατικά μουσεία στην έβδομη τέχνη. Έτσι, χρησιμοποιώντας πραγματικές ελαιογραφίες από το πλούσιο καλλιτεχνικό έργο του Βαν Γκογκ (και συγκεκριμένα 12 ανά δευτερόλεπτο), το φιλμ περιγράφει τη ζωή, το έργο και την πορεία του καλλιτέχνη προς τον πολυσυζητημένο θάνατό του.

Κάθε ένα από τα καρέ της ταινίας είναι και μια ελαιογραφία ζωγραφισμένη με το χέρι από 125 επαγγελματίες ζωγράφους, που ταξίδεψαν από όλο τον κόσμο για να έρθουν στα στούντιο της Πολωνίας και της Ελλάδας και να πάρουν μέρος στην παραγωγή. Για κανέναν καλλιτέχνη δεν έχουν δημιουργηθεί τόσοι θρύλοι, όσο για τον Βαν Γκογκ. Τον έχουν αποκαλέσει μάρτυρα, λάγνο σάτυρο, τρελό, ιδιοφυία και ρέμπελο. Ο αληθινός Βίνσεντ αποκαλύπτεται αμέσως από τις επιστολές του και γίνεται ακαθόριστος μέσα από τους μύθους και το χρόνο. Στην αρχή έγιναν τα γυρίσματα ζωντανής δράσης με ηθοποιούς και μετά η ταινία ζωγραφίστηκε με το χέρι καρέ-καρέ. Το τελικό αποτέλεσμα είναι ένας διάλογος μεταξύ των ηθοποιών που ερμηνεύουν τα διάσημα πορτρέτα του Βίνσεντ και των καλλιτεχνών κινούμενης ζωγραφικής που έβαλαν τους χαρακτήρες μέσα στο χρώμα.

Στην ταινία πρωταγωνιστούν διάσημα πρόσωπα για να ταιριάζουν με τους διάσημους πίνακες που αναπαριστούν:

  • Ντάγκλας Μπουθ ως Αρμάν Ρουλέν
  • Έλινορ Τόμλινσον ως Αντελίν Ραβού
  • Τζερόμ Φλιν ως γιατρός Γκασέ (το πορτρέτο του είχε το ρεκόρ του πιο ακριβού πίνακα για δεκατέσσερα χρόνια, το μεγαλύτερο διάστημα όλων των εποχών)
  • Σίρσα Ρόναν ως Μαργκερίτ Γκασέ
  • Κρις Ο’Ντάουντ ως ταχυδρόμος Ζοζέφ Ρουλέν
  • Τζον Σέσιονς ως ο προμηθευτής χρωμάτων του Βίνσεντ, μπάρμπα-Τανγκί
  • Άινταν Τέρνερ ως ο βαρκάρης από τον πίνακα του Βίνσεντ «Οι όχθες του Ουάζ στο Οβέρ»
  • Έλεν Μακρόρι ως Λουίζ Σεβαλιέ, οικονόμος του γιατρού Γκασέ
  • Ρόμπερτ Γκούλαζικ ως Βίνσεντ Βαν Γκογκ

Η ιστορία διαδραματίζεται στη Γαλλία, το καλοκαίρι του 1891. Ο ταχυδρόμος Ζοζέφ Ρουλέν, πατέρας του Αρμάν, ενός ανεύθυνου νεαρού, του δίνει ένα γράμμα για να το παραδώσει στον αδελφό ενός φίλου του που μόλις είχαν μάθει ότι αυτοκτόνησε. Ο Αρμάν είναι πολύ δυσαρεστημένος με την αποστολή. Τον ενοχλεί η σχέση του πατέρα του με τον Βίνσεντ, έναν αλλοδαπό ζωγράφο που είχε κόψει το αφτί του και τον είχαν κλείσει στο τοπικό άσυλο. Στο Παρίσι δεν μπορεί να βρει τον αδελφό του Βίνσεντ, Τεό. Η έρευνά του τον οδηγεί σ’ έναν προμηθευτή χρωμάτων τον μπάρμπα-Τανγκί, ο οποίος του λέει ότι ο Τεό πέθανε λίγο μετά τον Βίνσεντ, καταρρακωμένος από το θάνατο του.

Έτσι ο Αρμάν ταξιδεύει ως τον τελευταίο προορισμό του Βίνσεντ, στο ήσυχο χωριό Οβέρ-σιρ-Ουάζ, μια ώρα έξω απ’ το Παρίσι, για να συναντήσει το γιατρό Πολ Γκασέ, γιατρό του Βίνσεντ τις τελευταίες εβδομάδες της ζωής του, για να ανακαλύψει τους λόγους της αυτοκτονίας του. Στο χωριό, ο Αρμάν μένει στο πανδοχείο των Ραβού, εκεί όπου έμεινε και ο Βίνσεντ τις τελευταίες δέκα μέρες της ζωής του και όπου στις 29 Ιουλίου 1890 βρέθηκε νεκρός από μια σφαίρα στην κοιλιά. Ο Αρμάν γνωρίζεται με την Αντελίν Ραβού, κόρη του πανδοχέα. Ενώ περιμένει την επιστροφή του γιατρού Γκασέ – που απουσιάζει για δύο ημέρες-  ο Αρμάν μιλάει επίσης με την οικονόμο του γιατρού, Λουίζ Σεβαλιέ, την κόρη του Μαργκερίτ Γκασέ και στις όχθες του ποταμού, εκεί όπου περνούσε τον καιρό του ο Βίνσεντ, γνωρίζεται με το Βαρκάρη.

Ο Αρμάν έχει την αίσθηση ότι του κρύβουν την αλήθεια και αισθάνεται σαν ένα πιόνι ανάμεσα στις  αλληλεπικαλυπτόμενες έχθρες των ντόπιων. Ωστόσο είναι αποφασισμένος να ανακαλύψει την αλήθεια, για χάρη του πατέρα του, για τη μνήμη του Βίνσεντ και για τον εαυτό του.  Ένας καβγάς με την τοπική αστυνομία, μια αναπάντεχη συνάντηση μ’ έναν άλλο γιατρό και επιτέλους η συνάντηση με τον άπιαστο γιατρό Γκασέ, τον οδηγούν σε απρόσμενες αποκαλύψεις. Κάνουν όμως και τον Αρμάν να κατανοήσει και να εκτιμήσει την παθιασμένη και εκπληκτική ζωή του Βίνσεντ Βαν Γκογκ.

Το αποτέλεσμα είναι μια συγκλονιστική ψυχική κατάθεση αλλά και ένας ύμνος στη δημιουργικότητα και το τραγικό μεγαλείο μιας μεγαλοφυΐας που η μόνη της επικοινωνία ήταν μέσα από τα έργα της. Αρκετό για να μας κάνει να δακρύσουμε πολλές φορές μέσα στην αίθουσα, από θλίψη αλλά και από το μεγαλείο αυτής της εικαστικής σύνθεσης.

Σκηνοθεσία: Ντορότα Κομπιέλα, Χιου Γουέλτσμαν (Όσκαρ Καλύτερης ταινίας κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους για το «Peter and the Wolf» το 2008)

Σενάριο: Ντορότα Κομπιέλα, Χιου Γουέλτσμαν

Πρωταγωνιστούν: Ντάγκλας Μπουθ, Ρόμπερτ Γκούλαζικ, Έλινορ Τόμλινσον, Τζερόμ Φλιν, Σίρσα Ρόναν, Κρις Ο’Ντάουντ, Τζον Σέσιονς (Αργυρή Άρκτος για την καλλιτεχνική του συνεισφορά στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου για το «Ο καθοδηγητής» το 2007), Άινταν Τέρνερ, Έλεν Μακρόρι

Διάρκεια: 91 λεπτά

Τρέιλερ: www.youtube.com/watch?v=cifPBM-onc8

Ο Χιονάνθρωπος (The Snowman)
του Τόμας Άλφρεντσον

Ένα αγόρι ξυπνά κι αναζητά τη μητέρα του. Το σπίτι άδειο. Στον κήπο ένας χιονάνθρωπος με το φουλάρι της μητέρας του τυλιγμένο στο λαιμό του. Ο συναισθηματικά ασταθής αστυνόμος Χάρι Χόλε και η ομάδα του ξεκινούν την έρευνα για μια απλή, φαινομενικά, δολοφονία κι ανακαλύπτουν έναν ανησυχητικό αριθμό γυναικών που έχουν χαθεί στη διάρκεια των τελευταίων χρόνων. Ένας κατά συρροή δολοφόνος παίζει διεστραμμένα παιχνίδια στρατηγικής στην έδρα του και ο Χάρι Χόλε καλείται να μπει στο μυαλό του, αλλιώς ένας ακόμα χιονάνθρωπος θα εμφανιστεί κι άλλη μια γυναίκα θα δολοφονηθεί.

Η ταινία βασίζεται στο ομώνυμο ευπώλητο βιβλίο του ροκ σταρ της αστυνομικής λογοτεχνίας Γιου Νέσμπε (στα ελληνικά από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ σε μετάφραση Γωγώς Αρβανίτη) και τον κεντρικό ρόλο του επιθεωρητή Χάρι Χόλε αναλαμβάνει να ενσαρκώσει ο διάσημος ηθοποιός Μάικλ Φασμπέντερ.

Ο Χάρι Χόλε είναι ο καλύτερος επιθεωρητής της νορβηγικής αστυνομίας και ο χειρότερος δημόσιος υπάλληλος όλων των εποχών. Ψηλός, ξανθός με κοντοκουρεμένο μαλλί και στα πρόθυρα του αλκοολισμού, φιλοδοξεί να αντιληφθεί τη φύση του κακού αλλά και την ουσία της αγάπης και βρίσκεται συνεχώς στην κόψη του ξυραφιού. Στο Χιονάνθρωπο θα κληθεί να αντιμετωπίσει έναν δολοφόνο μοιχαλίδων γυναικών που αφήνει πάντοτε έναν χιονάνθρωπο στη σκηνή του εγκλήματος.

Ο σκανδιναβικός κινηματογράφος, με τη χαρακτηριστική του μελαγχολική – καταθλιπτική θα έλεγε κανείς – εικόνα και τον κοινωνικό του χαρακτήρα, ανθίζει ολοένα και περισσότερο. Αυτό διαφαίνεται από το γεγονός ότι το Χόλυγουντ και οι αστέρες του «εισχωρούν» στο τοπίο του, συστήνοντάς τον περισσότερο στο ευρύ κοινό. Και τι πιο ευτυχές από έναν «πολυεθνικό» κινηματογράφο που τοποθετεί κάτω από το φακό του ένα μεγάλο πολιτισμικό φάσμα;

Ο Χιονάνθρωπος είναι το 7ο βιβλίο της σειράς μυθιστορημάτων του Γιου Νέσμπε με πρωταγωνιστή τον Χάρι Χόλε και ενθουσίασε το κοινό ήδη από την αρχή της κυκλοφορίας του, το 2007. Το βιβλίο έφτασε στην κορυφή της λίστας των New York Times. Ο Νέσμπε, έκτοτε, θεωρείται ένας από τους καλύτερους συγγραφείς αστυνομικών μυθιστορημάτων, παγκοσμίως. Ο τίτλος και μόνο αναφέρεται σε ένα αθώο και πολύ οικείο πράγμα που μετατρέπεται σε κάτι ανοίκειο.

Επέλεξαν ένα σκηνοθέτη που είναι ειδήμων στις αφηγήσεις και ο οποίος δεν έρχεται να δώσει τη δική του εκδοχή για το βιβλίο, αλλά χρησιμοποιεί το βιβλίο για να εμπλουτίσει τη δική του ιστορία. Η κατανόηση και η αντίληψη του Τόμας και η δική μου πίστη στις ικανότητές του με έκαναν να πω «πάρε αυτές τις σελίδες και χρησιμοποίησέ τες για την ιστορία που θέλεις να πεις», σχολιάζει ο Νέσμπε.

Η ταινία γυρίστηκε εξ ολοκλήρου στη Νορβηγία, στις πόλεις Όσλο, Μπέργκεν και Ργιούκαν και τα γυρίσματα κράτησαν 12 εβδομάδες. Ήταν ιδιαίτερα σημαντικό για το σκηνοθέτη να δείξει τη σπουδαιότητα των σιωπών, το συγκεκριμένο ρυθμό της πόλης του Όσλο και το ιδιαίτερο τοπίο της. Στην παραγωγή της ταινίας συμμετείχε και το κράτος της Νορβηγίας μέσω ενός προγράμματος χρηματοδότησης ξένων κινηματογραφικών και τηλεοπτικών παραγωγών.

Σκηνοθεσία: Τόμας Αλφρεντσον (Κινηματογραφικό Βραβείο BAFTA Καλύτερης βρετανικής ταινίας για το «Κι ο Κλήρος Έπεσε στον Σμάιλι» το 2011)

Σενάριο: Χοσέιν Αμινί, Πίτερ Στρόαν (Κινηματογραφικό Βραβείο BAFTA Καλύτερου διασκευασμένου σεναρίου και Καλύτερης βρετανικής ταινίας για το «Κι ο Κλήρος Έπεσε στον Σμάιλι» το 2011)

Πρωταγωνιστούν: Μάικλ Φασμπέντερ (Κύπελλο Βόλπι Καλύτερου ηθοποιού στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της  Βενετίας για το «Shame» το 2011), Τζέι Κέι Σίμονς (Όσκαρ Β’ ανδρικού ρόλου, Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Β’ ανδρικού ρόλου και Βραβείο BAFTA  για το «Χωρίς μέτρο» το 2015), Ρεμπέκα Φέργκιουσον, Σαρλότ Γκενσμπούργκ (Βραβείο Καλύτερης ηθοποιού στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών για το «Αντίχριστος» το 2009, Βραβείο Σεζάρ Καλύτερου Β’ γυναικείου ρόλου για το «La Bûche» το 2000),  Κλόι Σεβινί (Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Β’ γυναικείου ρόλου σε σειρά, μίνι σειρά ή τηλεταινία για το «Big Love» το 2010), Βαλ Κίλμερ

Διάρκεια: 114 λεπτά

Τρέιλερ: www.youtube.com/watch?v=9K_vhU6UMvw

Ο Εκδικητής (The Foreigner)
του Μάρτιν Κάμπελ

 Ένας ταπεινός επιχειρηματίας, ο Κουάν, που ζει στο Λονδίνο, βλέπει το κρυμμένο – για πολλά χρόνια – παρελθόν του να βγαίνει στην επιφάνεια, μέσω μίας εκδικητικής βεντέτας, όταν το μόνο πρόσωπο που του έχει απομείνει να αγαπά –η έφηβη κόρη του- δολοφονείται σε ένα «τυφλό» τρομοκρατικό χτύπημα με πολιτικά κίνητρα. Ψάχνοντας ασταμάτητα για την ταυτότητα των τρομοκρατών, ο Κουάν εξαναγκάζεται σε μία σύγκρουση με έναν Βρετανό κυβερνητικό αξιωματούχο, το παρελθόν του οποίου ίσως κρύβει στοιχεία για τους πραγματικούς δολοφόνους.

Βασισμένο στο μυθιστόρημα του καταξιωμένου συγγραφέα αστυνομικής λογοτεχνίας, Στίβεν Λέδερ, «The Chinaman» (1992), ο «Εκδικητής» επικαιροποιείται από το σεναριογράφο Ντέιβιντ Μαρκόνι. Παρότι το βιβλίο εκτυλίσσεται στην αρχή των ‘90s κατά τη διάρκεια των Ταραχών – της περιόδου που ο ΙΡΑ βομβάρδιζε το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Βόρειο Ιρλανδία – οι παραγωγοί θεώρησαν πως οι κεντρικές θεματικές έχουν την ίδια δυναμική στην τωρινή εποχή.

«Είναι μία ιστορία εκδίκησης που, εν τέλει, γίνεται μία ιστορία λύτρωσης. Μου πήρε 2,5 χρόνια να το γράφω και να το ξαναγράφω, αποδόμησα ολόκληρο το βιβλίο. Ο Στίβεν έγραψε ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα» αναφέρει ο σεναριογράφος της ταινίας. Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τον ίδιο ήταν η σύνδεση του βιβλίου από τα ‘90s στην τωρινή εποχή. Για να συμβεί αυτό, ήταν πολύ σημαντικό να εισαχθούν τα προβλήματα του σήμερα σε αυτό το βιβλίο του παρελθόντος και να εκμοντερνιστούν οι τεχνολογίες και οι απειλές.

Ο Τζάκι Τσαν έχει περάσει στη σφαίρα του θρύλου για τις εκρηκτικές σκηνές πολεμικών τεχνών και τις πληθωρικές του ερμηνείες, οπότε το να υποδυθεί έναν χαρακτήρα με την σιωπηλή ένταση του Κουάν ήταν μία πραγματική πρόκληση. Απέναντι στον Τσαν, ένας ακόμη γνώριμός μας, ο Πιρς Μπρόσναν. Στο ρόλο του Λίαμ Χένεσι, πρώην διοικητή του ΙΡΑ που πλέον είναι Βρετανός αξιωματούχος, ο – Ιρλανδός και ο ίδιος – Μπρόσναν είναι το κατάλληλο πρόσωπο στον κατάλληλο ρόλο.

Σκηνοθεσία: Μάρτιν Κάμπελ (Τηλεοπτικό Βραβείο BAFTA Καλύτερης δραματικής σειράς για το «Δρόμος μέσα στο σκοτάδι» το 1986)

Σενάριο: Ντέιβιντ Μαρκόνι

Πρωταγωνιστούν: Τζάκι Τσαν (Τιμητικό Όσκαρ το 2017), Πιρς Μπρόσναν, Κέιτι Λέουνγκ, Ρούφους Τζόουνς, Μαρκ Τάντι, Τσάρλι Μέρφι

Διάρκεια: 114 λεπτά

Τρέιλερ: www.youtube.com/watch?v=et91FRf1GcU

Under the Sun
του Βιτάλι Μάνσκι

Ο Βιτάλι Μάνσκι κινηματογραφεί για ένα έτος την καθημερινή ζωή της 8χρονης Ζιν Μι. Η Ζιν Μι ζει με τους γονείς της στην Πιονγιάνγκ. Ο Μάνσκι με την κάμερά του, έχοντας εξασφαλίσει άδεια γυρισμάτων από το κράτος της Βόρειας Κορέας, αποκαλύπτει τη φαινομενικά αψεγάδιαστη ζωή και συγκεκριμένα εστιάζει στην πορεία ένταξης του μικρού κοριτσιού, μέσα από την «εξιδανίκευση» των πάντων, στην ιδανική ζωή, την ιδανική εργασία, την ιδανική χώρα. Τελικός σκοπός, να καταφέρει η ηρωίδα να γίνει μέλος μιας «ιδανικής» κοινωνίας.

Η Ζιν αποφασίζει να λάβει μέρος σε μια από τις διάσημες επετείους, ονόματι «Σπαρτακιάδα». Οι τελετουργικές εκρήξεις χρωμάτων και χαράς φαντάζουν σουρεαλιστικές μέσα από το μάλλον ρεαλιστικό φακό του Μάνσκι. Η ζωή της Ζιν καταγράφει στην κάμερα την γενικότερη εικόνα μιας χώρας που βρίσκεται «κάτω από την αιωνιότητα του ήλιου» ο οποίος είναι και σύμβολο του ηγέτη της χώρας αυτής.

Μέσα σε κάτι περισσότερο από μία ώρα, βλέπουμε τη μέρα μίας συμβατικής οικογένειας κι ενός έθνους, την ημέρα του εορτασμού του μεγάλου ηγέτη (Κιμ Γιονγκ Ιλ), που συμπίπτει με την ενηλικίωση της κόρης και την ενσωμάτωση στην κρατική νεολαία. Μέχρι εδώ όλα μοιάζουν ρόδινα. Κι όμως δεν μπορείτε να φανταστείτε τι βιώνουν αυτοί οι άνθρωποι και το χειρότερο ότι το αποδέχονται, ως κάτι φυσιολογικό, καθώς δεν είχαν ποτέ την ευκαιρία να ζήσουν κάτι διαφορετικό.

Η φράση που γυρνάει στο μυαλό μου περισσότερο από κάθε άλλη είναι η “πλύση εγκεφάλου”. Οι κάτοικοι της χώρας είναι έτοιμοι να θυσιάσουν τα πάντα στο βωμό του Κιμ Γιονγκ Ουν, που λατρεύεται σαν Θεός. Από όλους τους κρατικούς μηχανισμούς καλλιεργείται ένα τεχνητό μίσος προς κάθε τι ξένο. Κι επιβεβαιώνεται το ρητό, “η επανάληψη είναι μητέρα της μαθήσεως”, γι΄ αυτό επαναλαμβάνουν συνεχώς ύμνους, που φτάνουν στα όρια των διθυράμβων για το σημερινό δυνάστη και τον πρόγονό του.

Δημιουργία μάζας, απόλυτα κατευθυνόμενης. Η προσωπολατρεία σε όλο της το μεγαλείο. Κανείς δε σκέφτεται, είναι αδύνατο να αναπτυχθούν η κριτική σκέψη κι η προσωπικότητα. Φτάνουμε στα όρια της παράνοιας. Δεν είναι ότι δεν τα γνωρίζουμε, αλλά μία εικόνα ισούται πραγματικά με χίλιες λέξεις.

Ο ίδιος ο σκηνοθέτης τόνισε ότι τα γυρίσματα ήταν μία πολύ δύσκολη διαδικασία. Οι αρχές τους έλεγχαν, ακόμα κι όταν έπρεπε να πάνε στην τουαλέτα. Συναισθήματα λύπησης και συμπόνοιας, βλέποντας ανθρώπους απόλυτα αποξενωμένους. Μηδενική προσωπική σχέση. Παιδιά σε στρατόπεδα-σχολεία και γονείς σε αντίστοιχους χώρους εργασίας.

Όλα τα παραπάνω δεμένα με ένα εξαιρετικό soundtrack. Ένα ιδανικό, αψεγάδιαστο κράτος, στα μάτια των πολιτών του και μόνο, που στην κυριολεξία μιλάει για ουτοπίες, επιβάλλοντας τον αυταρχισμό του. Ο άνθρωπος, ως μονάδα, δεν έχει μείζονα αξία. Μοναδικός στόχος να είναι όσο το δυνατόν πιο παραγωγικός για το σύστημα, που τον χρησιμοποιεί ως γρανάζι μίας καλοδουλεμένης μηχανής.

Ο ασυμβίβαστος και μαχητικός, Ρώσος ντοκιμαντερίστας, Βιτάλι Μάνσκι, σκηνοθέτης, παραγωγός, ιδρυτής του Φεστιβάλ Artdocfest, είναι ένας πολυσχιδής δημιουργός, οπαδός του ρεαλιστικού σινεμά. Έχει συμμετάσχει σε πολλά διεθνή φεστιβάλ μεταξύ αυτών και στις Κάννες κι έχει βραβευθεί με πάνω από 30 βραβεία.

Σκηνοθεσία: Βιτάλι Μάνσκι

Φωτογραφία: Αλεξάντρα Ιβάνοβα, Μιχαήλ Γκόρουμπτσουκ

Μοντάζ: Αντρέι Παπέρνι

Μουσική: Κάρλις Αουζανς

Διάρκεια: 90 λεπτά

Τρέιλερ: www.youtube.com/watch?v=Q-eoij2ctro

Η Άλλη Όψη της Ελπίδας (The Other Side of Hope
του Άκι Καουρισμάκι

Το προσφυγικό είναι ένα από τα πιο επιτακτικά ζητήματα των ημερών μας. Δεν επηρεάζει μόνο την καθημερινότητα, αλλά ορίζει και το τι άνθρωποι θέλουμε να είμαστε και αλλάζει το χάρτη της Ευρώπης, συμβάλλοντας δυστυχώς στην ξενοφοβία και την άνοδο της άκρας δεξιάς. Ο καθένας κάνει τις επιλογές του και ζει με αυτές και σε αυτές τις συνθήκες το σινεμά δε γίνεται να μείνει αμέτοχο. Έτσι, το τελευταίο διάστημα βλέπουμε ολοένα και περισσότερους σημαντικούς δημιουργούς του ευρωπαϊκού κινηματογράφου να καταπιάνονται με το εν λόγω θέμα και σε αυτή την αλυσίδα προστέθηκε και ο Φινλανδός Άκι  Καουρισμάκι.

Ο Καουρισμάκι είναι ένας από τους επιφανέστερους εκπροσώπους του ευρωπαϊκού σινεμά των τελευταίων 30 ετών. Το 2011 με το «Le Havre» ξεκίνησε μια τριλογία ταινιών που λαμβάνουν χώρα σε πόλεις με λιμάνια. Η δεύτερη ταινία αυτής της τριλογίας είναι το «The Other Side of Hope», το οποίο είναι γυρισμένο σε δρόμους πολύ κοντά στο σπίτι του σκηνοθέτη στο Ελσίνκι και επικεντρώνεται σε μια προσωπική ιστορία ενός Σύριου πρόσφυγα, τον Κάλεντ.

Ο Κάλεντ καταφθάνει, κρυμμένος μέσα σε ένα πλοίο, στη Φινλανδία. Έχει χάσει την οικογένεια του στον πόλεμο και ψάχνει την αδερφή του σε όλη την Ευρώπη. Ζητάει άσυλο στη χώρα αλλά απορρίπτεται η αίτησή του. Δραπετεύει από το κέντρο «φιλοξενίας» όπου κρατείται, αντιμετωπίζει το ρατσισμό και την ξενοφοβία και ζει δεξιά κι αριστερά. Ο Βίκστρομ, Φινλανδός πωλητής ανδρικών πουκάμισων, εγκαταλείπει τη γυναίκα, το σπίτι και την εταιρεία του. Κερδίζει ένα σεβαστό ποσό σε μια παρτίδα πόκερ και αγοράζει ένα εστιατόριο. Πραγματοποιεί το όνειρό του κι είναι ευτυχισμένος. Ο Βίκστρομ δίνει δουλειά στον Κάλεντ κι έτσι, δύο άντρες που εγκατέλειψαν τα σπίτια τους για διαφορετικούς λόγους ο καθένας, αλλάζουν μαζί τις ζωές τους. Για μια στιγμή, η ζωή μάς δείχνει την πιο φωτεινή πλευρά της, αλλά η μοίρα σύντομα παρεμβαίνει και η ταινία ολοκληρώνεται με ένα ανοιχτό τέλος που οδηγεί είτε σε μια αξιοσέβαστη ζωή είτε στο θάνατο.

Παρά το βαρύ θεματικό φορτίο και της ακροδεξιάς που προελαύνει στις γειτονιές ζητώντας αίμα, ο Καουρισμάκι παραμένει πρώτα απ’ όλα κουλ, το ροκ εν ρολ διατηρείται ζωντανό και το φλεγματικό χιούμορ του, που είναι και το σήμα κατατεθέν του, είναι ακόμη πολύ φρέσκο και όχι μόνο δεν κουράζει αλλά αναδεικνύει την ιστορία. Αποδεικνύει ότι δε χρειάζεται να βυθιστείς στη σοβαροφάνεια και στη μιζέρια ώστε να μιλήσεις για ένα τόσο σοβαρό και επίκαιρο θέμα όπως το προσφυγικό, ώστε να πετύχεις να ευαισθητοποιήσεις το κοινό σου. Για την ακρίβεια, το φιλμ του Φινλανδού είναι ένα από τα πιο ανθρώπινα της χρονιάς, με την καρδιά του να χτυπά δυνατά και να υπερβαίνει το σκληρό πρόσωπο του μίσους που έχει φωλιάσει στην καθημερινή ρουτίνα.

Σκηνοθεσία: Άκι  Καουρισμάκι (Αργυρή Άρκτος Καλύτερου Σκηνοθέτη στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου για το «The Other Side of Hope» το 2017, Βραβείο FIPRESCI στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών για το «Le Havre» το 2011)

Σενάριο: Άκι  Καουρισμάκι

Πρωταγωνιστούν: Σερβάν Χαγί, Σακάρι Κουοσμάνεν, Γιάνε Χιτιαΐνεν, Ιλκα Κοϊβούλα, Νούπου Κοΐβου, Σίμον Χουσεΐν Αλ-Μπαζούν

Διάρκεια: 98 λεπτά

Τρέιλερ: www.youtube.com/watch?v=8Nx23HiSIaU

Η Μάχη των Φύλων (Battle of the Sexes)
των Βάλερι Φάρις και Τζόναθαν Ντέιτον

Ο συγκλονιστικός αγώνας τένις το 1973 ανάμεσα στην Παγκόσμια Πρωταθλήτρια Μπίλι Τζιν Κινγκ και τον πρώην Πρωταθλητή και κατά συρροή γυναικά, Μπόμπι Ριγκς έμεινε στην ιστορία ως η Μάχη των Φύλων κι έγινε ένα από τα πιο δημοφιλή, οπτικοποιημένα αθλητικά γεγονότα όλων των εποχών. Ο αγώνας έπιασε τον παλμό της εποχής και πυροδότησε μία παγκόσμια συζήτηση πάνω στο θέμα της ισότητας των φύλων, προωθώντας έτσι το φεμινιστικό κίνημα.

Παγιδευμένοι μέσα στην παραζάλη των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, η Κινγκ και ο Ριγκς βρίσκονταν στα αντίθετα στρατόπεδα ενός δυαδικού επιχειρήματος αλλά, εκτός γηπέδου, ο καθένας έδινε πιο προσωπικές και πολύπλοκες μάχες. Με έναν υποστηρικτικό σύζυγο που την ωθούσε να διεκδικήσει τα δικαιώματά της για ίση αμοιβή, η άκρως ιδιωτική και κλειστή Κινγκ έδινε επίσης τη δική της μάχη με τη σεξουαλικότητά της. Από την άλλη πλευρά, ο Ριγκς έπαιξε στα χαρτιά την κληρονομιά και τη φήμη του σε μία προσπάθεια να ξαναζήσει τις ένδοξες μέρες του παρελθόντος του.

Μαζί, η Μπίλι και ο Μπόμπι υπηρέτησαν ένα πολιτιστικό θέαμα που δεν περιοριζόταν μόνο στα γήπεδα του τένις, αλλά πυροδοτούσε συζητήσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών σε υπνοδωμάτια και αίθουσες συνεδριάσεων σε όλο τον κόσμο.

Παρά το γεγονός ότι το 1973 ήταν για την Αμερική μία χρονιά που τοποθέτησε τη γυναίκα σε καλύτερη κοινωνική μοίρα, με την κυκλοφορία του φεμινιστικού περιοδικού Ms Magazine, την επικύρωση της Τροποποίησης για τα Ίσα Δικαιώματα των δύο φύλων από το Κογκρέσο και την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου υπέρ του δικαιώματος των γυναικών να κάνουν έκτρωση, παρ’ όλα αυτά μία γυναίκα δεν μπορούσε να κατέχει στο όνομά της μία πιστωτική κάρτα. Τότε ήταν που η ποπ κουλτούρα δέχτηκε ένα καίριο χτύπημα σχετικά με την ισότητα των δύο φύλων και, μάλιστα, μέσα από τον χώρο του αθλητισμού.

Κι ενώ 90 εκατομμύρια θεατές παρακολουθούσαν με κομμένη την ανάσα το σουρεαλιστικό και ανατρεπτικό αγώνα ανάμεσα στον Μπόμπι και την Μπίλι Τζιν, έγινε ξεκάθαρο ότι πλέον και ο αθλητισμός μπορούσε κι έπρεπε να γράψει τη δική του κοινωνική και πολιτική ιστορία.

Σκηνοθεσία: Βάλερι Φάρις (Βραβείο Σεζάρ Καλύτερης ξένης ταινίας για το «Little Miss Sunshine» το 2007, Βραβείο Γκράμι Καλύτερου μουσικού βίντεο μικρού μήκους το 2000, Βραβείο Γκράμι Καλύτερου μουσικού βίντεο μεγάλου μήκους το 1990), Τζόναθαν Ντέιτον (Βραβείο Σεζάρ Καλύτερης ξένης ταινίας για το «Little Miss Sunshine» το 2007, Βραβείο Γκράμι Καλύτερου μουσικού βίντεο μικρού μήκους το 2000, Βραβείο Γκράμι Καλύτερου μουσικού βίντεο μεγάλου μήκους το 1990)

Σενάριο: Σάιμον Μποφόι (Όσκαρ Καλύτερου διασκευασμένου σεναρίου, Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου σεναρίου σε ταινία, Κινηματογραφικό Βραβείο BAFTA Καλύτερου διασκευασμένου σεναρίου για το «Slumdog Millionaire» το 2009)

Πρωταγωνιστούν: Εμα Στόουν (Όσκαρ Α’ γυναικείου ρόλου, Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Α’ γυναικείου ρόλου σε μουσική ή κωμική ταινία,  Κινηματογραφικό Βραβείο BAFTA Καλύτερου Α’ γυναικείου ρόλου και Κύπελλο Βόλπι Καλύτερης ηθοποιού για το «La La Land» το 2017), Στιβ Καρέλ (Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Α’ ανδρικού ρόλου σε κωμική σειρά για το «The Office» το 2006), Αντρεα Ράιζμπορο (Βραβείο EFP Shooting Star στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου το 2011), Σάρα Σίλβερμαν (2 Primetime Emmy το 2014 και το 2008), Μπιλ Πούλμαν, Αλαν Κάμινγκ, Ελίζαμπεθ Σου, Όστιν Στάουελ, Νάταλι Μοράλες

Διάρκεια: 121 λεπτά

Τρέιλερ: www.youtube.com/watch?v=2sj0B6jV6AE

Η Μεγάλη Υπόσχεση (The Promise)
του Τέρι Τζορτζ

1914. Ο Μεγάλος Πόλεμος παραμονεύει και η Οθωμανική Αυτοκρατορία καταρρέει. Η Κωνσταντινούπολη, η ζωντανή, πολυπολιτισμική πρωτεύουσα, είναι έτοιμη να παραδοθεί στο χάος. Ο Μάικλ φτάνει στον κοσμοπολίτικο κόμβο ως φοιτητής ιατρικής αποφασισμένος να φέρει τη μοντέρνα ιατρική στο χωριό της καταγωγής του στη Νότια Τουρκία, όπου Τούρκοι μουσουλμάνοι και Αρμένιοι χριστιανοί ζουν ειρηνικά για αιώνες.

Ο φωτορεπόρτερ Κρις βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη για να καλύψει γεωπολιτικά θέματα. Είναι αφοσιωμένος στον έρωτα του για την Άνα, μια καλλιτέχνιδα Αρμένικης καταγωγής που συνοδεύει από το Παρίσι μετά τον αιφνίδιο θάνατο του πατέρα της. Όταν ο Μάικλ συναντήσει την Άνα, η κοινή καταγωγή τους πυροδοτεί το πάθος μεταξύ τους και ο ανταγωνισμός ξυπνάει ανάμεσα στους δύο άντρες. Όσο οι Τούρκοι συνασπίζονται με τους Γερμανούς και η Αυτοκρατορία στρέφεται βίαια εναντίον των εθνικών μειονοτήτων της, οι δύο άντρες πρέπει να συμφιλιωθούν για να επιβιώσουν από τα γεγονότα που απειλούν τις ζωές τους. Κάποιες υποσχέσεις δίνονται και κάποιες ξεχνιούνται. Η πιο σημαντική είναι να μείνουν ζωντανοί και να πουν την ιστορία όπως την έζησαν.

Ο σπουδαίος σεναριογράφος Τέρι Τζορτζ αναλαμβάνει τα σκηνοθετικά ηνία και στρέφει το βλέμμα του σε ένα συγκλονιστικό γεγονός που άλλαξε το ρου της παγκόσμιας ιστορίας. Με επίκεντρο το επίμαχο θέμα της γενοκτονίας των Αρμενίων, η ταινία διηγείται μια επική ερωτική ιστορία. Πλέκοντας αριστοτεχνικά το προσωπικό με το ιστορικό, ο σκηνοθέτης «στήνει» μια υπερπαραγωγή με φόντο μια χώρα σε αναβρασμό και με ήρωες που γίνονται αναπάντεχα μάρτυρες σε μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες του 20ου αιώνα.

Το φιλμ δεν κατορθώνει να συναρπάσει παρά τα καλά του στοιχεία. Δίνει την ευκαιρία, όμως, να γίνεις μάρτυρας πραγματικών ιστορικών γεγονότων. Κυρίως η ταινία εκπαιδεύει το κοινό για ένα γεγονός που αξίζει να αναγνωριστεί, να μνημονεύεται και να τιμάται σε όλον τον κόσμο. Άλλωστε και οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές ομολογούν πως δεν είχαν ιδέα για την γενοκτονία των Αρμενίων. Ο Κρίστιαν Μπέιλ επισημαίνει πως το φιλμ τον έκανε να συνειδητοποιήσει πόσο εύκολο είναι να θαφτούν συγκλονιστικές στιγμές της ιστορίας. Θα υπάρξει άραγε μία ανάλογη ταινία και για τους Έλληνες του Πόντου; Οι Αρμένιοι τα κατάφεραν. Σειρά τώρα των Ελλήνων και των Ασσυρίων.

Σκηνοθεσία: Τέρι Τζορτζ (Όσκαρ Καλύτερης ταινίας μικρού μήκους για το «The Shore» το 2012)

Σενάριο: Τέρι Τζορτζ, Ρόμπιν Σγουίκορντ

Πρωταγωνιστούν: Όσκαρ Αϊζακ (Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Α’ ανδρικού ρόλου σε μίνι σειρά ή τηλεταινία για το «Show Me a Hero» το 2016), Κρίστιαν Μπέιλ (Όσκαρ Β’ ανδρικού ρόλου και Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Β’ ανδρικού ρόλου σε ταινία για το «The Fighter» το 2011),  Σαρλότ Λε Μπον, Ζαν Ρενό

Διάρκεια: 134 λεπτά

Τρέιλερ: www.youtube.com/watch?v=IKAtdWXk5ww