Οι αλλαγές στην πορεία της ζωής μας – Πώς μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε; (της ψυχολόγου Δέσποινας Παπαϊωάννου)

Οι αλλαγές στην πορεία της ζωής μας
Πώς μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε;

Ξεκίνημα σπουδών, νέα σχέση, γάμος, γέννα, απώλεια εργασίας, χωρισμός, μετακόμιση, θάνατος αγαπημένου προσώπου, νέα φιλία κ.λπ. Αλλαγές ευπρόσδεκτες που τις σχεδιάζουμε και τις λαχταράμε και αλλαγές ανεπιθύμητες που μας απειλούν και μας προκαλούν πόνο.

Υπάρχουν αλλαγές μη «σημαντικές», πχ το να αλλάζουμε στιλ ντυσίματος και αλλαγές που σηματοδοτούν την πορεία της ζωής μας (υγεία, ηλικία, σπουδές, γάμος, οικογένεια, εργασία).

Από τη γέννηση μέχρι το θάνατό μας, η ζωή υπόκειται σε διαρκή αλλαγή.

Η αλλαγή είναι μια διαδικασία με έξι στάδια:

1) Υπάρχον καθεστώς. Γνωστή κατάσταση, προσφέρει σταθερότητα, προβλεψιμότητα, σιγουριά. Μπορεί να είναι ευχάριστη ή δυσάρεστη.

2) Νέο στοιχείο. Ευπρόσδεκτο ή απρόβλεπτο. Κλονίζεται η παλιά γνώριμη ισορροπία, μας τρομάζει.

3) Αποσταθεροποίηση. Νιώθουμε χαμένοι, βιώνουμε άγχος, αβεβαιότητα, σύγχυση, αποδιοργάνωση, φόβο. Αντικρουόμενα συναισθήματα.

4) Καινούργιες συμπεριφορές. Μαθαίνουμε νέους τρόπους αντιμετώπισης. Νοσταλγούμε τα παλιά, νιώθουμε άβολα. Αρχίζουμε να ελπίζουμε ότι όλα θα πάνε καλά και ότι ίσως τελικά τα καταφέρουμε.

5) Ενσωμάτωση. Σιγά-σιγά ξεπερνάμε την απώλεια, το άγχος. Νιώθουμε αισιοδοξία, ελπίζουμε, σχεδιάζουμε, έχουμε αποκτήσει εμπειρία, νιώθουμε ανακούφιση.

6) Καινούργιο καθεστώς. Καλύτερη αίσθηση του εαυτού. Βιώνουμε νέα κατάσταση ισορροπίας. Η αυτοεκτίμηση και η αυτοπεποίθηση ενισχύονται.

Τα στάδια δεν πραγματοποιούνται απλά και ομαλά. Συχνά κάνουμε ένα βήμα μπροστά, δύο πίσω μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Η αλλαγή είναι αναπόφευκτη, ο τρόπος αντιμετώπισης είναι μοναδικός και εξαρτάται από εμάς ατομικά (μηχανισμοί αντιμετώπισης που έχουμε διδαχθεί, προηγούμενες εμπειρίες, διάθεση να ρισκάρουμε) και από εξωτερικούς παράγοντες ενθάρρυνσης και στήριξης.

Για έναν υγιή τρόπο αντιμετώπισης της αλλαγής είναι σημαντικό:

– Δίνω χρόνο και ενέργεια στον εαυτό μου.

– Αποδέχομαι τα συναισθήματά μου: φόβος, θλίψη, θυμός, ενοχή κ.ά.

– Κατανοώ τη διαδικασία, η οποία δεν απαλύνει το άγχος, αλλά με βοηθά να απαλύνω τον φόβο που προκαλεί η άγνοια, να προχωρήσω με θάρρος και αποφασιστικότητα.

– Φροντίζω τις  προσωπικές ανάγκες μου.

– Απολαμβάνω τις μικρές χαρές της ζωής.

– Βρίσκω πηγές στήριξης: φίλοι, συγγενείς, ειδικός ψυχικής υγείας αν χρειάζεται.

– Επιστρατεύω την προσαρμοστικότητα, την ευελιξία, την ψυχική ανθεκτικότητα και το χιούμορ.

– Επαναπροσδιορίζω και επανοηματοδοτώ τον ρόλο και τη θέση μου στο νέο σενάριο της ζωής μου.

Η αλλαγή είναι ο τρόπος που διαλέγει η φύση για να μας δείξει ότι είμαστε ζωντανοί. Και αφού αλλαγή σημαίνει ζωή, ας την υποδεχτούμε και ας την αγκαλιάσουμε.

Δέσποινα Παπαϊωάννου
ψυχολόγος – εικαστική ψυχοθεραπεύτρια
Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας Φωκίδας