Αυτή την εβδομάδα στους κινηματογράφους (γράφει η Ζωή Κακοτρίχη, 26.4.2018)

Αυτή την εβδομάδα στους κινηματογράφους…

γράφει η Ζωή Κακοτρίχη, 26.4.2018
μπλογκ στο «Ζω Φωκίδα!»: Σινεφίλ

Εννέα ταινίες κάνουν πρεμιέρα αυτήν την εβδομάδα στις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες, με όλα τα φώτα να πέφτουν στο καινούριο blockbuster της Marvel. Επίσης, υποδεχόμαστε την ιστορία του διαστημόπλοιου Voyager και του πολύτιμου φορτίου του, τη συναρπαστική αληθινή ιστορία του πιο προσοδοφόρου εγκλήματος στη σύγχρονη γαλλική ιστορία, ιταλικό κοινωνικό μελόδραμα για την ιστορία μιας ασυμβίβαστης γυναίκας, τη μεταφορά του μυθιστορήματος της Μαργκερίτ Ντιράς, ένα γαλλικό animation βγαλμένο από τη ζούγκλα, μια γαλλική κωμωδία, ένα από τα πιο συγκινητικά εγχώρια ντοκιμαντέρ των τελευταίων χρόνων και ένα συγκλονιστικό ιστορικό ντοκουμέντο.

Εκδικητές: Ο Πόλεμος της Αιωνιότητας (Avengers: Infinity War)
των Άντονι και Τζο Ρουσό

Το τρίτο μέρος των Εκδικητών συμπίπτει με την επέτειο 10 χρόνων από τότε που το κινηματογραφικό σύμπαν της Marvel συστήθηκε στο κοινό με τον Iron Man το 2008.  Το 2018, αυτό το πρωτοφανές κινηματογραφικό ταξίδι που πήρε δέκα χρόνια για να ολοκληρωθεί, κλιμακώνεται στη μεγάλη οθόνη και συγκεντρώνει όλο το κινηματογραφικό σύμπαν της Marvel με την υπόσχεση της απόλυτης και πιο  θανατηφόρας αναμέτρησης όλων των εποχών.

Μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο, όλα μοιάζουν πιο εύθραυστα. Όταν εμφανίζεται ο ανελέητος Thanos με σκοπό να βάλει την υπογραφή του στο τέλος του σύμπαντος, οι Εκδικητές και οι υπερήρωες σύμμαχοι τους θα ενώσουν τις δυνάμεις τους και θα θυσιάσουν τα πάντα για να νικήσουν τον φανατικό, απόλυτα μοχθηρό και πανίσχυρο αυτόν εχθρό.

Ο Thanos, ο απόλυτος κυρίαρχος της κακής φήμης διαγαλαξιακά, δεν θα σταματήσει μπροστά σε τίποτα για να αποκτήσει τους έξι λίθους της αιωνιότητας προκειμένου να κάνει δική του την εξουσία ολόκληρου του σύμπαντος και φυσικά της ανθρωπότητας. Οι Εκδικητές συστήνουν μία ομάδα με μέλη από όλο το κινηματογραφικό σύμπαν της Marvel και όλοι μαζί οι υπερήρωες πρέπει να νικήσουν τον πανίσχυρο Thanos πριν επιτεθεί και καταστρέψει ολόκληρο το σύμπαν.

Δίνοντας για δεύτερη (μετά το υπέροχο «Captain America: Εμφύλιος Πόλεμος») και καθοριστική φορά νόημα στην έννοια Marvel Universe, οι αδερφοί Ρούσο ανοίγουν το κουτί με τα παιχνίδια και παίζουν με όλους τους πιθανούς τρόπους που μπορείτε να σκεφτείτε όταν σαν πρωταγωνιστές τους έχουν τους έξι πρώτους Εκδικητές (Iron Man, Captain America, Thor, Loki, Hulk, Black Widow) συν τον Doctor Strange, τους Φύλακες του Γαλαξία, το σύμπαν του Black Panther, συν τον Vision και την Scarlet Witch και φυσικά τον Spider-Man.

Οι σκηνοθέτες δεν αφήνουν κανένα υπερήρωα να κλέψει την παράσταση. Χαρίζουν στον καθένα μια παιχνιδιάρικη είσοδο σύμφωνα με το πιο διακριτό χαρακτηριστικό του, κανείς δεν υπολείπεται μιας μεγάλης σκηνής που του δίνει την ευκαιρία να σολάρει τόσο σε χιούμορ όσο και σε action και όμως κανείς δεν είναι πιο δυνατός, πιο ανίκητος, πιο ξεχωριστός από τους άλλους.

Ο «Πόλεμος της Αιωνιότητας» είναι σκοτεινός. Τόσο σκοτεινός όσο επιτρέπει η φύση του franchise που βρίσκεται στο κέντρο του (και που ήταν πάντα πιο φωτεινό από το αντίστοιχο της ανταγωνίστριας DC Comics), αλλά και τόσο σκοτεινός ώστε η φιγούρα του Thanos να αντανακλά τη σχεδόν μανιοκαταθλιπτική εμμονή ενός υπαρκτού ηγέτη που νομίζει ότι ξέρει ακριβώς πως να σώσει τον κόσμο – απλά καταστρέφοντάς τον.

Μετά τους τίτλους τέλους, όταν πλέον έχεις αντιληφθεί πως η ταινία έχει τελειώσει και πως αυτό το τέλος εγκρίθηκε από ένα στούντιο σαν αυτό της Marvel, είναι λογικό ότι στη σκηνή – έκπληξη, που αξίζει κανείς να περιμένει για να δει, δεν υπάρχει τίποτα αστείο, κανένα inside joke, καμία ανατροπή. ‘Η μήπως όχι;

Σκηνοθεσία: Άντονι Ρουσό (Βραβείο Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης Καλύτερης σκηνοθεσίας σε κωμική σειρά για το «Arrested Development» το 2004), Τζο Ρουσό (Βραβείο Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης Καλύτερης σκηνοθεσίας σε κωμική σειρά για το «Arrested Development» το 2004)

Σενάριο: Κρίστοφερ Μάρκους (Βραβείο Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης Καλύτερου σεναρίου σε μίνι σειρά, τηλεταινία ή δραματικό ειδικό πρόγραμμα για το «The Life and Death of Peter Sellers» το 2004), Στίβεν ΜακΦίλι (Βραβείο Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης Καλύτερου σεναρίου σε μίνι σειρά, τηλεταινία ή δραματικό ειδικό πρόγραμμα για το «The Life and Death of Peter Sellers» το 2004)

Πρωταγωνιστούν: Ρόμπερτ Ντάουνι Τζιούνορ (Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Α’ ανδρικού ρόλου σε μουσική ή κωμική ταινία για το «Sherlock Holmes» το 2009, Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Β’ ανδρικού ρόλου σε σειρά, μίνι σειρά ή τηλεταινία για το «Ally McBeal» το 2001, Χρυσή Σφαίρα Εξαιρετικού επιτεύγματος για το «Στιγμιότυπα» το 1994, Κινηματογραφικό Βραβείο BAFTA Καλύτερου Α’ ανδρικού ρόλου για το «Τσάρλυ» το 1993, Ειδικό βραβείο της επιτροπής για το «Εγχειρίδιο αναγνώρισης αγίων» στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Sundance το 2006, Ειδικό Κύπελλο Βόλπι για το «Στιγμιότυπα» στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας το 1993), Κρις Χέμσγουορθ, Μαρκ Ράφαλο (Βραβείο Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης Καλύτερης τηλεταινίας για το «The Normal Heart» το 2014, Ειδικό βραβείο της επιτροπής για το «Μεταφυσικό… ταλέντο» στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Sundance το 2010), Κρις Εβανς, Σκάρλετ Τζοχάνσον (Κινηματογραφικό Βραβείο BAFTA Καλύτερου Α’ γυναικείου ρόλου για το «Χαμένοι στη μετάφραση» το 2004, Τιμητικό Σεζάρ το 2014, Upstream Prize για το «Χαμένοι στη μετάφραση» στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας το 2003), Μπένεντικτ Κάμπερμπατς (Βραβείο Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης Καλύτερου Α’ ανδρικού ρόλου σε μίνι σειρά ή τηλεταινία για το «Sherlock» το 2014), Τομ Χόλαντ (Κινηματογραφικό Βραβείο BAFTA Ανερχόμενου αστέρα το 2017), Τσάντγουικ Μπόουσμαν, Κρις Πρατ, Τομ Χίντλστον (Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Α’ ανδρικού ρόλου σε μίνι σειρά ή τηλεταινία για το «The Night Manager» το 2017), Ζόε Σαλντάνα

Διάρκεια: 149 λεπτά

Τρέιλερ: https://www.youtube.com/watch?v=w99lJPm9h7M

Το Απώτατο Σημείο της Ανθρωπότητας (The Farthest)
του Έμερ Ρέινολντς

Η ιστορική αποστολή των Voyager συνεχίζει εδώ και 4 δεκαετίες την εξερεύνηση του ηλιακού συστήματος. Τα γεγονότα και οι συναρπαστικές ιστορίες των ανθρώπων εξιστορούνται σε μια ποιητική ταινία για αυτό το μικρό διαστημόπλοιο που μεταφέρει τα μεγάλα όνειρα της ανθρωπότητας, την αγάπη, το δέος και την αρχέγονη ανάγκη των ανθρώπων να κατανοήσουν το Σύμπαν του οποίου αποτελούν μέρος.

Η καρδιά του φιλμ δε βρίσκεται στη μεγαλειώδη ιστορία των δύο Voyager, τα οποία από το 1977 παρείχαν ουσιαστικά την πιο λεπτομερή εικόνα που έχει σχηματίσει η ανθρωπότητα για τους πλανήτες που αποτελούν το ηλιακό μας σύστημα (τον Δία, τον Ποσειδώνα, τον Ουρανό και τον Πλούτωνα, σύμφωνα με τη σειρά «επίσκεψης» των Voyager), αποτελώντας ταυτόχρονα και ένα είδος κιβωτού του ανθρώπινου πολιτισμού, λόγω του πασίγνωστου Χρυσού Δίσκου που συμπεριλήφθηκε στις αποσκευές τους.

Αντιθέτως, βρίσκεται στα μάτια όλων αυτών των ανθρώπων που περνούν από τον φακό της Έμερ Ρέινολντς για να μοιραστούν τις μνήμες, τη συγκίνηση, τον γνήσιο ενθουσιασμό και την ίδια τους την ψυχή, όπως την όρισε η πορεία αυτών των διαστημικών σκαφών και τη διαμόρφωσε η καθημερινή τους ενασχόληση με μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές επιτυχίες της σύγχρονης ιστορίας, άλλοτε με χαμόγελο και άλλοτε με σπασμένη από τη συγκίνηση φωνή, πάντα όμως με αναλλοίωτη από τον χρόνο ζωντάνια και περιγραφική γλαφυρότητα.

Αρκετοί μάλιστα από τους ανθρώπους που ανοίγονται στην κάμερα αναφέρουν και τις ενστάσεις τους για μερικές από τις παραμέτρους του project (για παράδειγμα όσον αφορά τις επιλογές των στοιχείων που συμπεριλήφθηκαν στους Χρυσούς Δίσκους), όσο ταυτόχρονα παραμένουν γοητευμένοι από το εύρος της αποστολής, χωρίς να αποφεύγουν τις μεγαλοστομίες περί επιβίωσης του ανθρώπινου πολιτισμού μέσω του Voyager ακόμα και μετά το τέλος της Γης.

«Η ιστορία μας πέρα από μια υπέροχη, μυστηριώδης διαδρομή στις καταπληκτικές ανακαλύψεις των Voyager και στους εμπνευσμένους ανθρώπους των οποίων το όνειρο ταξίδεψαν, είναι ταυτόχρονα μια εσωτερική διαδρομή. Μια διαδρομή να κοιτάξουμε μέσα μας κοιτώντας έξω. Η ταινία εξερευνά αυτές τις ιδέες ποιητικής αμφισβήτησης της ανθρωπιάς μας, την ευθύνης και της θέσης μας στο Σύμπαν… Μια αφήγηση και οπτική διαδρομή που μας κάνει να αντικρύσουμε εκ νέου το εύθραυστο σπίτι μας και να το δούμε από μια απόσταση που ίσως μας επιτρέψει να αντικρύσουμε πιο καθαρά το απίθανο , σπάνιο διαμάντι στο οποίο κατοικούμε. Μια οπτική που ίσως μας επιτρέψει να ξυπνήσουμε από τον μηδενιστικό μας λήθαργο, λίγο πριν καταστρέψουμε τον μοναδικό πλανήτη που γνωρίζουμε με βεβαιότητα ότι σε αυτό το ατελείωτο, απέραντο Σύμπαν έχει ζωή» αναφέρει χαρακτηριστικά η σκηνοθέτις.

Το «Απώτατο Σημείο της Ανθρωπότητας» αποτελεί μία καταγραφή των μικρών ιστοριών πίσω από τη μεγάλη ιστορία και ένας συναισθηματικός Άτλας εκείνων των αναμνήσεων που όρισαν τις ζωές πολλών ανθρώπων και κατ’ επέκταση ολόκληρης της ανθρωπότητας. Όσο εντυπωσιακό κι αν παραμένει το γεγονός ότι το πρώτο Voyager έχει πλέον εξέλθει από τα όρια του γαλαξία μας, πηγαίνοντας την ύπαρξη του ανθρώπου όλο και πιο μακριά μέρα με τη μέρα, αυτός ο συναισθηματικός πυρήνας είναι που υπογραμμίζει την πραγματική αξία της αποστολής.

Σκηνοθεσία: Έμερ Ρέινολντς

Σενάριο: Έμερ Ρέινολντς

Πρωταγωνιστούν: Λόρενς Μ. Κράους, Έντουαρντ Στόουν, Φρανκ Ντρέικ, Κάρολιν Πόρκο, Τίμοθι Φέρρις

Διάρκεια: 121 λεπτά

Τρέιλερ: https://www.youtube.com/watch?v=BhUMud50_yk

Απάτη σε Μαύρο Φόντο (Carbone)
του Ολιβιέ Μαρσάλ

Η νέα ταινία του Γάλλου σκηνοθέτη Ολιβιέ Μαρσάλ βάζει στο μικροσκόπιο ένα σκάνδαλο που συντάραξε τη Γαλλία αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη την προηγούμενη δεκαετία. Το σκάνδαλο για το colpo grosso που στοίχισε σύμφωνα με υπολογισμούς 1,6 δις. ευρώ στη Γαλλία και 5 δις. σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας είναι ο Αντουάν που παλεύει με νύχια και με δόντια για να διατηρήσει την εταιρεία του, έχοντας μόνο τη βοήθεια της συζύγου του και του πεθερού του, που όμως και οι δύο θεωρούν εντελώς αποτυχημένο. Προσπαθώντας να βγάλει γρήγορα χρήματα ώστε να σώσει την επιχείρησή του – αλλά και την αξιοπρέπειά του – ο Αντουάν καταστρώνει ένα σχέδιο που περιλαμβάνει την αγοραπωλησία δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων και πολύ σύντομα κολυμπάει στο χρήμα.

Για να γίνουν όμως όλα αυτά πραγματικότητα, ο Αντουάν θα μπλέξει με επικίνδυνους γκάνγκστερ, στυγνούς εγκληματίες, αλλά και μια «μαμά» που θα έκανε μέχρι και τον Δον Κορλεόνε να ωχριά μπροστά της. Σύντομα, οι ξυλοδαρμοί, οι πυροβολισμοί και οι δολοφονίες αρχίζουν να γίνονται καθημερινό φαινόμενο, με την ταινία να θυμίζει σε πολλά σημεία κάτι ανάμεσα στα «Ο Λύκος της Wall Street» και «Τα Καλά Παιδιά» του Μάρτιν Σκορσέζε.

Τα πάντα στην ταινία του Μαρσάλ φαίνεται να λειτουργούν άκρως διεκπεραιωτικά. Από την αρχή μέχρι και το τέλος, το σενάριο μοιάζει να έχει μπει σε έναν αυτόματο πιλότο, καθώς ο Μαρσάλ προσπαθεί να τσεκάρει όσο το δυνατόν περισσότερα κουτάκια μπορεί στα κλισέ του είδους αυτών των ταινιών. Κι εδώ το χρήμα κινεί τα πάντα, οι μηχανορραφίες δίνουν και παίρνουν, η βία είναι διάχυτη και οι άνθρωποι του υπόκοσμου μιλάνε με βαριά φωνή και είναι ψυχροί και ανελέητοι. Κι όλα αυτά μέσα σε μια νέο-νουάρ ατμόσφαιρα, πνιγμένη στους καπνούς από πούρα, στα ναρκωτικά και τα ποτά.

Κάπου βαθιά, κάτω από όλα αυτά τα κλισέ και την βαρετή υπόθεση, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία. Μια ιστορία όμως που δεν αναδεικνύεται ποτέ ώστε να κάνει την ταινία του Μάρσαλ κάτι περισσότερο από την ταινία ενός πρώην αστυνομικού που πίστεψε πως το νουάρ είναι θέμα προϋπηρεσίας.

Σκηνοθεσία: Ολιβιέ Μαρσάλ

Σενάριο: Ολιβιέ Μαρσάλ, Εμανουέλ Νακάς

Πρωταγωνιστούν: Μπενουά Μαζιμέλ (Βραβείο Καλύτερου ηθοποιού για το «Η δασκάλα του πιάνου» στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Καννών το 2001, Βραβείο Σεζάρ Καλύτερου Β’ ανδρικού ρόλου για το «Στάσου ψηλά» το 2016), Γκρανζ, Ιντίρ Σεντέρ, Λόρα Σμετ, Μίκαελ Γιούν, Ντάνι, Πάτρικ Καταλίφο, Μουσά Μαασκρί, Ζεράρ Ντεπαρντιέ (Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Α’ ανδρικού ρόλου σε μουσική ή κωμική ταινία για το «Πράσινη κάρτα» το 1991, Βραβείο Καλύτερου ηθοποιού για το «Συρανό ντε Μπερζεράκ» στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Καννών το 1990, Βραβείο Σεζάρ Καλύτερου Α’ ανδρικού ρόλου για το «Συρανό ντε Μπερζεράκ» το 1991 & για «Το Τελευταίο Μετρό» το 1981, Χρυσός Λέοντας συνολικής προσφοράς στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας το 1997)

Διάρκεια: 104 λεπτά

Τρέιλερ: https://www.youtube.com/watch?v=MEj7vVn3v24

Fortunata: Η Ασυμβίβαστη (Fortunata)
του Σέρτζιο Καστελίτο

Ο Καστελίτο σκιαγραφεί την 30χρονη Φορτουνάτα, μια γυναίκα που δεν είχε ποτέ την τύχη που της υποσχέθηκε το όνομά της. Ορφάνεψε μικρή, παντρεύτηκε νέα. Τώρα βρίσκεται σε διάσταση με τον άντρα της, έναν άξεστο σεκιουριτά που την επισκέπτεται συχνά, την κακοποιεί λεκτικά και σωματικά και την απειλεί πως θα της πάρει το παιδί. Την 8χρονη, δυσπροσάρμοστη Μπάρμπαρα, την οποία η Φορτουνάτα αναγκάζεται να σέρνει καθημερινά από παιδικούς σταθμούς σε σπίτια γνωστών και ιατρεία ψυχολόγων, καθώς η ίδια βιοπαλεύει ως κατ’ οίκον κομμώτρια.

Έχει όμως ένα όνειρο. Να ανοίξει δικό της ινστιτούτο ομορφιάς στη φτωχοσυνοικία της. Στο οποίο προτίθενται να τη συνδράμουν οι Κινέζοι περίοικοι, που μαζεύονται κάθε πρωί για ομαδική γυμναστική στην πλατεία -εκεί όπου προσεύχονται αργότερα και οι Μουσουλμάνοι της περιοχής. Και όπου θα δουλεύει ως καλλιτέχνης τατουάζ ο παιδικός της φίλος Τσικάνο, διπολικός τοξικομανής που μένει με τη μάνα του.

Ο άθλος του ιταλικού νεορεαλισμού παραμένει μοναδικός. Κανένα άλλο κίνημα στην ιστορία της τέχνης δεν κατάφερε να συμβιβάσει με τέτοια τόλμη και αποτελεσματικότητα δύο τόσο αντιθετικές τεχνοτροπίες όσο ο ρεαλισμός, που επιτάσσει το μέγιστο δυνατό πλησίασμα πραγματικών καταστάσεων, και το μελόδραμα, που στοχεύει στην κατά δύναμιν διόγκωσή τους. Το κατόρθωσαν οι πρωτομάστορες, Ντε Σίκα, Ροσελίνι και Ντε Σάντις, το συνέχισαν οι μεταμοντέρνοι επίγονοι σε όλο το πρώιμο έργο τους – Βισκόντι, Αντονιόνι, Μπολονίνι, Παζολίνι.

Από τότε, ελάχιστοι είναι οι Ιταλοί μελοδραματοποιοί που στέκονται αντάξιοι της παράδοσης χωρίς να καταπίνονται από το οπερατικό γονίδιο ή το μεσογειακό ταμπεραμέντο τους. Οι Ντίνο Ρίζι, Έτορε Σκόλα και Λουίτζι Κομεντσίνι, αν και άνισοι μέσα στην υπερπαραγωγικότητά τους, έβρισκαν ενίοτε τη χρυσή τομή. Περισσότερο απ’ ότι ο Τζουζέπε Τορνατόρε αργότερα, λιγότερο απ’ ότι ο Εμενουέλε Κριαλέζε τα τελευταία χρόνια. Και, πάντως, απείρως ακριβέστερα απ’ ότι ο Σέρτζιο Καστελίτο τώρα.

Σκηνοθεσία: Σέρτζιο Καστελίτο (Pasinetti Award Καλύτερου ηθοποιού για το «La stella che non c’è» το 2006 & για το «Ο άνθρωπος των αστεριών» το 1995 στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας)

Σενάριο: Μάργκαρετ Ματζαντίνι

Πρωταγωνιστούν: Γιασμίν Τρίνκα (EFP Shooting Star στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου το 2007, Un Certain Regard για το «Fortunata: Η Ασυμβίβαστη» το 2017 & Chopard Trophy το 2006 στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Καννών, Marcello Mastroianni Award για το «Il grande sogno» στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας το 2009), Στέφανο Ακόρσι (EFP Shooting Star στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου το 2001, Κύπελλο Βόλπι Καλύτερου ηθοποιού για το «Un viaggio chiamato amore» στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας το 2002), Αλεσάντρο Μπόργκι (EFP Shooting Star στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου το 2017, NuovoImaie Talent Award για το «Non essere cattivo» στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας το 2015), Εντοάρντο Πέσε, Νικόλ Τσεντάνι

Διάρκεια: 103 λεπτά

Τρέιλερ: https://www.youtube.com/watch?v=-QW69RcNsB0

Η Οδύνη (La Douleur)
του Εμανουέλ Φινκιέλ

Η Μαργκερίτ Ντιράς δημοσίευσε το «La Douleur» το 1985, σε ηλικία 71 ετών, με αφορμή τα ημερολόγιά της από την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που ανακάλυψε μετά από δεκαετίες, αν και δεν είναι λίγοι οι μελετητές του έργου της που ισχυρίζονται ότι η ανακάλυψη αυτή δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένα λογοτεχνικό τέχνασμα της Γαλλίδας συγγραφέα για να προσδώσει αυτοβιογραφικά στοιχεία και μια επίφαση ιστορικότητας στις έξι ιστορίες από τις οποίες αποτελείται το βιβλίο, ιστορίες στις οποίες η Ντιράς, στο γνώριμο ύφος της, υπερβαίνει τις κατηγοριοποιήσεις και τα είδη και μπλέκει χρόνους, πρόσωπα και εποχές, καθιστώντας θολή τη διάκριση ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία, στην αποστασιοποίηση ενός δοκιμίου και τη μυθιστορηματική ταύτιση.

Όταν ανακαλύπτει δυο παλιά τετράδια σε ένα ξεχασμένο κουτί, η Μαργκερίτ Ντυράς θυμάται το παρελθόν της και τον ανυπόφορο πόνο του να περιμένεις. Στη Ναζιστική Γαλλία του 1944, η νεαρή και ταλαντούχα Μαργκερίτ είναι ενεργό μέλος της αντίστασης μαζί με τον άντρα της Ρομπέρ Αντέλ. Όταν η Γκεστάπο απαγάγει τον Ρομπέρ, η Μαργκερίτ μπαίνει σε έναν απελπισμένο αγώνα να τον φέρει πίσω. Ακόμα και μετά την απελευθέρωση της Γαλλίας, εξακολουθεί να τον περιμένει – δέσμια του βασανιστηρίου της απουσίας του και πέρα από κάθε ελπίδα.

Αντιμέτωπος με ένα τόσο πολυεπίπεδο και αιχμηρό έργο, στο οποίο η Ντιράς κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το Ολοκαύτωμα ήταν και παραμένει μια συλλογική ευθύνη, χωρίς να κάνει διακρίσεις σε θύτες και θύματα, ο γάλλος σκηνοθέτης Εμανουέλ Φινκιέλ απομονώνει δύο από τις έξι ιστορίες και λειαίνει τις αιχμές του πρωτογενούς υλικού, αφηγούμενος την ανυπόφορη οδύνη της νεαρής Γαλλίδας συγγραφέα στη διάρκεια της κατοχής του Παρισιού από τους Ναζί, όσο περιμένει να μάθει νέα του συζύγου της Ρομπέρ Αντέλ, ο οποίος ήταν ηγετική μορφή της Αντίστασης και είχε συλληφθεί και μεταφερθεί, όπως έγινε γνωστό αργότερα, στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου.

Ήταν αδύνατο να οπτικοποιηθεί ο δαιδαλώδης ειρμός του λόγου της Ντιράς, ο Φινκιέλ, ωστόσο, υπνωτισμένος από τη δύναμη των λέξεων της, μεταφέρει σχεδόν αυτούσιες τις προτάσεις του βιβλίου μέσα από εσωτερικούς μονολόγους της πρωταγωνίστριας-συγγραφέα, οι οποίοι διαπλέκονται με τους διαλόγους και τη δράση και δημιουργούν με επιτυχία ένα αίσθημα βασανιστικής αναμονής που αγγίζει τα όρια του υπαρξιακού άλγους, ειδικά στο δεύτερο μισό της ταινίας, όπου η συγγραφέας παλεύει να κρατηθεί από ένα απειροελάχιστο ίχνος ελπίδας να ξαναδεί ζωντανό τον άνθρωπο που αγάπησε.

Η Μαργκερίτ Ντιράς θεωρείται μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της σύγχρονης γαλλικής λογοτεχνίας. Το 1984 κέρδισε το βραβείο Goncourt για το μυθιστόρημά της «Ο Εραστής» το οποίο μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο το 1992 από τον Ζαν Ζακ Ανό με μεγάλη επιτυχία. Εκτός από αναγνωρισμένη πεζογράφος και θεατρική συγγραφέας, υπήρξε και σκηνοθέτης αλλά και σεναριογράφος. Η τελευταία της ιδιότητα της χάρισε και μία υποψηφιότητα στα Όσκαρ, στην κατηγορία Πρωτότυπου Σεναρίου για την ταινία του Αλέν Ρενέ «Χιροσίμα, Αγάπη Μου».

Σκηνοθεσία: Εμανουέλ Φινκιέλ (Award of the Youth για το «Voyages» στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Καννών το 1999, Βραβείο Σεζάρ Καλύτερης πρώτης ταινίας για το «Voyages» το 2000, Βραβείο Σεζάρ Καλύτερης ταινίας μικρού μήκους για το «Madame Jacques sur la Croisette» το 1997)

Σενάριο: Εμανουέλ Φινκιέλ

Πρωταγωνιστούν: Μελανί Τιερί (Βραβείο Σεζάρ Πλέον υποσχόμενης Γαλλίδας ηθοποιού για το «Le dernier pour la route» το 2010), Μπενουά Μαζιμέλ (Βραβείο Καλύτερου ηθοποιού για το «Η δασκάλα του πιάνου» στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Καννών το 2001, Βραβείο Σεζάρ Καλύτερου Β’ ανδρικού ρόλου για το «Στάσου ψηλά» το 2016), Μπεντζαμίν Μπιολέ, Γκρεγκουάρ Λεπρανς – Ρανγκέ,

Διάρκεια: 127 λεπτά

Τρέιλερ: https://www.youtube.com/watch?v=2LJ5yhMCXrc

Η Ζουγκλοπαρέα (The Jungle Bunch)
του Νταβίντ Αλό

Αρκεί να γνωρίζεις βασικές γνώσεις ζωολογίας για να αντιληφθείς πώς η «Ζουγκλοπαρέα», η μεγάλου μήκους απόπειρα της ομάδας που έστησε τη διάσημη γαλλική τηλεοπτική σειρά προσπαθεί να κάνει τη διαφορά.

Ο Μορίς μπορεί να μοιάζει με πιγκουίνο – αλλά βαθιά μέσα του είναι πραγματικός τίγρης! Μαζί με τους φίλους του, τη Ζουγκλοπαρέα, θέλει να διατηρήσει την τάξη και τη δικαιοσύνη στη ζούγκλα, όπως έκανε η μητέρα του πριν από αυτόν. Αλλά ο Ίγκορ, το πονηρό κοάλα, με τη βοήθεια του στρατού των ανόητων μπαμπουίνων θέλει να καταστρέψει τη ζούγκλα μια για πάντα. Η Ζουγκλοπαρέα τότε σπεύδει στη διάσωση.

Σε μια νοητή αλυσίδα ταινιών κινουμένων σχεδίων που διαδραματίζονται μέσα σε μια ζούγκλα, η Ζουγκλοπαρέα μοιράζεται με το «Βασιλιά των Λιονταριών» την πηγαία αίσθηση χιούμορ και με τη «Μαδαγασκάρη» μια έξτρα φροντίδα στον κάθε ήρωα και τα χαρακτηριστικά του, χωρίς φυσικά να μπορεί να αγγίξει ούτε την αρχέγονη συγκίνηση του πρώτου ούτε την διείσδυση του δεύτερου στην ποπ κουλτούρα.

Τρισχαριτωμένη και αστεία, η Ζουγκλοπαρέα απευθύνεται σε παιδιά μικρότερης ηλικίας και στις οικογένειές τους και χωρίς να απαρνείται την εποχή της, προτιμά να κινηθεί σε κλασικά μονοπάτια, σιγουρεύοντας ότι μπορεί να λειτουργήσει τόσο ως ένα παραμύθι που κάποιος μπορεί να αφηγηθεί στο παιδί του αλλά και σε μια απολαυστική κινούμενη ιστορία που θα διασκεδάσει και θα δυσκολέψει και λίγο τους γονείς, όταν μετά το τέλος της θα πρέπει να εξηγήσουν στο παιδί τους πως ένα πιγκουίνος μπορεί να είναι το παιδί μιας τίγρης.

Σκηνοθεσία: Νταβίντ Αλό

Σενάριο: Νταβίντ Αλό, Ερίκ Τοστί, Ζαν-Φρανσουά Τοστί

Με τις φωνές των: Παναγιώτη Αποστολόπουλου, Χρήστου Πλαΐνη, Τάκη Σακελλαρίου, Άγγελου Λιάγκου, Δημήτρη Παπαδάτου, Βίνα Παπαδοπούλου

Διάρκεια: 97 λεπτά

Τρέιλερ: https://www.youtube.com/watch?v=CsR8zE2SB18

Η οικογένειά μου σε λατρεύει (Ma Famille t’ Adore Déjà)
των Ζερόμ Κομαντέρ και Αλάν Κορνό

Ο 30χρονός Ζουλιέν είναι ένας ντροπαλός και πολύ καλοπροαίρετος τύπος. Δουλειά του είναι να φτιάχνει εφαρμογές για smartphones και είναι τρελά ερωτευμένος με την Εύα, μια όμορφη δημοσιογράφο. Της κάνει πρόταση γάμου και αυτή την αποδέχεται χωρίς δεύτερη σκέψη. Προκειμένου να γνωρίσει τους γονείς της θα ταξιδέψει μαζί της στο πανέμορφο νησί Île de Ré, όπου κατοικούν. Εκεί θα περάσουν όλοι μαζί ένα τρελό σαββατοκύριακο γεμάτο περιπέτειες, χτίζοντας γαμπρός και πεθερικά μια εκρηκτική σχέση βασισμένη σε ψέματα.

Όταν το πιο έξυπνο κωμικό «εύρημα» είναι τα δήθεν καρδιακά επεισόδια που παθαίνει ο μπαγαμπόντης πατέρας για να δοκιμάσει την ταχύτητα ανταπόκρισης των οικείων του προ του απευκταίου, καταλαβαίνει κανείς πως η άτυπη έναρξη του θερινού προγράμματος των «ευχάριστων κωμωδιών για όλη την οικογένεια» γίνεται με έναν άκρως δραματικό τρόπο.

Η σεκάνς «αμερικανιάς» με το ξεκατίνιασμα σε δημόσιο χώρο αποδεικνύει πως οι Γάλλοι δεν το έχουν στο κανιβαλιστικό χιούμορ, ενώ η αντιμετώπιση του Ζουλιάν από τους γονείς της Εύα, καθώς και το μίσος του αδελφού της προς αυτόν, εξαιτίας κυρίως της ηθελημένα λανθασμένης εντύπωσης που έχει δώσει εκείνη για το καμάρι της, έχει κάτι από τον «Γαμπρό της Συμφοράς» (2000), εάν αυτός δεν διέθετε ούτε ένα αστείο της προκοπής.

Χιλιοφορεμένα γκαγκ, κρύα δήθεν σκαμπρόζικα αστεία, κουραστικά πολύχρωμα και φασαριόζικα πλάνα, προσχηματικοί χαρακτήρες που απλώς υπηρετούν κλισέ. Από την άλλη, οι Γάλλοι σινεκριτικοί έκαναν λόγο για τηλεοπτική αισθητική, πρόχειρη σκηνοθεσία, και αφόρητα προβλέψιμη κορύφωση. Εσείς αποφασίζετε!

Σκηνοθεσία: Ζερόμ Κομαντέρ, Αλάν Κορνό

Σενάριο: Ζερόμ Κομαντέρ, Φρεντερίκ Ζουρί, Κέβιν Κνέπερ

Πρωταγωνιστούν: Αρτούρ Ντιπόντ, Ντέμπορα Φρανσουά (Βραβείο Σεζάρ Πλέον υποσχόμενης Γαλλίδας ηθοποιού για το «Le premier jour du reste de ta vie» το 2009), Τιερί Λερμίτ, Μαρί-Αν Σαζέλ, Σαμπίν Αζεμά (Βραβείο Σεζάρ Καλύτερου Α’ γυναικείου ρόλου για το «Mélo» το 1987)

Διάρκεια: 85 λεπτά

Τρέιλερ: https://www.youtube.com/watch?v=2KHMLIITnRc

Της Πατρίδας μου η Σημαία…
του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου

Μαρουσιώτης γέννημα-θρέμμα, αλλά με καταγωγή από τα Βούρβουρα, χωριό της ορεινής Αρκαδίας, ο βετεράνος σκηνοθέτης Στέλιος Χαραλαμπόπουλος ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2003 μια διπλή αποτύπωση στο κινηματογραφικό φιλμ.

Από τη μια, άρχισε να κινηματογραφεί την καθημερινότητα της ιδιαίτερης πατρίδας του. Το μονοθέσιο σχολείο, τη δασκάλα, τα παιδιά. Μάθημα στην τάξη, παιχνίδια έξω στην ύπαιθρο. Το καφενείο, η αγροτική ρουτίνα, εικόνες από τον αθλητικό σύλλογο του τόπου που ιδρύθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα. Αλλά πρωτίστως, οι κάτοικοι και οι μαρτυρίες των γερόντων, που θυμούνται τα νιάτα τους, τα επώδυνα χρόνια της κατοχής, τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών, τη μεταπολεμική ανέχεια, τον μεταναστευτικό πυρετό του ’60, φίλους και συγγενείς που χάθηκαν.

Κι από την άλλη, να απαθανατίζει εικόνες από ένα Μαρούσι-εργοτάξιο, σε αντίστροφη μέτρηση προς τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Τα μεγάλα οικοδομικά έργα, τα απαλλοτριωμένα χωράφια, οι ξεθεμελιωμένοι δρόμοι, τα υπό κατασκευή εμπορικά κέντρα, τα ερείπια της παλιάς του γειτονιάς που μεταμορφώθηκε βάναυσα σε γιγαντιαίο γιαπί. Και να αποσπά κι εδώ αφηγήσεις μελών της οικογένειάς του για την Αθήνα του χθες και του σήμερα, το γενέθλιο χωριό τους, τους δικούς τους ανθρώπους, όσους έμειναν κι όσους ξενιτεύτηκαν.

Τις δυο μαρτυρίες, αχρησιμοποίητες για χρόνια, ο δημιουργός τις «έδεσε» σε ένα ενιαίο ντοκιμαντέρ μόλις πρόσφατα, το 2016. Αφορμή του, μια επίσκεψη στο χωριό το 2012, όταν το σχολείο έκλεινε οριστικά λόγω έλλειψης πόρων. Και συνδετικός κρίκος όλων των παραπάνω, η σημερινή Ελλάδα της μετά-χρεοκοπίας, των στιγμάτων που άφησε το καταναλωτικό παραλήρημα, των «κολοσσών» του Αμαρουσίου που δεν είναι πια οι άνθρωποι αλλά τα θηριώδη κτίρια του, των αραχνιασμένων επαρχιακών θρανίων, των νιάτων που δε βρήκαν πουθενά τη διδαχθείσα στο σχολείο «εθνική περηφάνια», των γηρατειών που τη θρηνούν.

Κι έτσι, μια αυτοβιογραφικού χαρακτήρα καταγραφή τεκμηριώνει μια ταινία-σπουδή στην ιστορική μνήμη και το τίμημα του βίαιου εκσυγχρονισμού. Με ένα μοντάζ εντυπώσεων που αντιπαραβάλλει συνετά τις εικόνες και τέμνει καίρια τον χρόνο. Με μια αυτοκυριαρχία που δεν επιτρέπει ποτέ στο λόγο να εκπέσει σε κραυγή ή μεμψιμοιρία. Αλλά και με μια μόνιμα παλλόμενη ανθρωπιά κι ευαισθησία που – ειδικά στο φινάλε των πικρών απολογισμών – σε κάνουν να βουρκώνεις από συγκίνηση.

Σκηνοθεσία: Στέλιος Χαραλαμπόπουλος

Σενάριο: Στέλιος Χαραλαμπόπουλος

Διάρκεια: 109 λεπτά

Τρέιλερ: https://www.youtube.com/watch?v=S-X01Er24l0

Το Μπαλκόνι: Μνήμες Κατοχής
του Χρύσανθου Κωνσταντινίδη

Λιγκιάδες Κυριακή 3 Οκτωβρίου 1943: Οι μισοί κάτοικοι του χωριού βρίσκονται πίσω από το βουνό Μιτσικέλι στο χωριό Καρυές Ζαγορίου για τη συγκομιδή καρυδιών. Στην πλαγιά του βουνού, 5 με 6 συγγενείς του γαμπρού ενός σαρακατσάνικου γάμου πάνε στα κονάκια να παραλάβουν τη νύφη σύμφωνα με το τοπικό έθιμο. Αργά το μεσημέρι, Γερμανοί αλπινιστές καταδρομείς της μεραρχίας Εντελβάϊς εισβάλουν στο χωριό. Σκοτώνουν αδιακρίτως βρέφη, παιδιά, γυναίκες, γέροντες και τυλίγουν τα σπίτια στις φλόγες. Κάποιοι καίγονται ζωντανοί. Ώρες μετά, οι υπόλοιποι κάτοικοι επιστρέφουν για να βρουν τις οικογένειές τους απανθρακωμένες. Την επόμενη ημέρα ένα μωρό 14 μηνών βρέθηκε από τους συγχωριανούς του να θηλάζει στη νεκρή μητέρα του όντας τραυματισμένο από ξιφολόγχη στην πλάτη.

1989: Ένας Γερμανός ιστορικός επισκέπτεται το χωριό και με ένα κασετόφωνο συλλέγει μαρτυρίες από τους επιζήσαντες του ολοκαυτώματος . Αργότερα ανατρέχει στα γερμανικά στρατιωτικά αρχεία για περαιτέρω έρευνα.

2011: Ο ιστορικός αυτός Christoph U. Schminck Gustavus, καθηγητής Ιστορίας Δικαίου του Πανεπιστημίου της Βρέμης, εκδίδει την τριλογία “Μνήμες Κατοχής”. Το τρίτο βιβλίο επικεντρώνεται στο ολοκαύτωμα των Λιγκιάδων.

2014: Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Joachim Gauck επισκέπτεται τους Λιγκιάδες και για πρώτη φορά Γερμανός αξιωματούχος ζητά δημόσια “Συγνώμη” για τα εγκλήματα των ναζί στην Ελλάδα.

Ο σκηνοθέτης Χρύσανθος Κωνσταντινίδης, μεγαλώνει με τις ιστορίες των Λιγκιάδων, του τόπου καταγωγής του. Το 2013, θέλοντας να μοιραστεί τις ιστορίες αυτές κι αφού έχει συναντήσει τον Christoph U Schminck Gustavus, ξεκινά να καταγράφει στο φακό του μαρτυρίες από επιζήσαντες και από τους απογόνους τους . Το βιβλίο του καθηγητή γίνεται ιστορικός σύμβουλος και συνοδοιπόρος αυτού του εγχειρήματος. Ο Κωνσταντινίδης επιστρέφει από τους Λιγκιάδες και τη Γερμανία με μεγάλο όγκο κινηματογραφικού υλικού.

Η ανάγκη για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και την επούλωση ενός συλλογικού τραύματος προβάλλει πιο έντονη από ποτέ, έστω κι αν, μοιραία, η διάχυτη αίσθηση της επανάληψης καθιστά το «Μπαλκόνι – Μνήμες Κατοχής» περισσότερο ένα πολύτιμο ντοκουμέντο ιστορικής καταγραφής άγνωστων στο ευρύ κοινό γεγονότων παρά μια ολοκληρωμένη κινηματογραφική δημιουργία ικανή να μετουσιώσει το πλούσιο αυτό υλικό σε μια πιο στοχαστική κινηματογραφική εμπειρία.

 Σκηνοθεσία: Χρύσανθος Κωνσταντινίδης

Σενάριο: Χρύσανθος Κωνσταντινίδης

Διάρκεια: 105 λεπτά

Τρέιλερ: https://www.youtube.com/watch?v=BJsgoD96mEM