Η Καθημερινή / Το αλφαβητάρι της Αποκριάς: (Α) Αλευρομουντζουρώματα – (Η) Η νύχτα των στοιχειών

Το αλφαβητάρι της Αποκριάς

Η Καθημερινή / 27.2.2019

< πάτησε εδώ για να διαβάσεις ολόκληρο το άρθρο >

Α
Αλευρομουντζουρώματα

Τα Αλευρομουντζουρώματα του Γαλαξιδίου, ένα έθιμο μοναδικό σε όλη την Ελλάδα. (Φωτογραφία: ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΠΑΣ / pculiar.com)

Στο Γαλαξίδι το αλεύρι αποτελεί βασικό συστατικό της Καθαράς Δευτέρας. Τα Αλευρομουντζουρώματα είναι ένα έθιμο μοναδικό στην Ελλάδα, που θεωρείται ότι έφεραν κάποτε Γαλαξιδιώτες ναυτικοί είτε από τη Σικελία είτε από την Ινδία και το οποίο αποτελεί την κορύφωση των αποκριάτικων εθίμων της ευρύτερης περιοχής. Είναι η μέρα που το γαλήνιο και ήσυχο συνήθως λιμάνι του Γαλαξιδίου ξεσηκώνεται σύσσωμο. Κάτοικοι και επισκέπτες φοράνε παλιά ρούχα, προμηθεύονται σακούλες με αλεύρι και επιδίδονται σε ένα ατέλειωτο αλευρομουντζούρωμα. Τα τελευταία χρόνια, πολλοί προσθέτουν φούμο στο αλεύρι, δίνοντας χρώμα και ένταση στο έθιμο, εξοπλίζονται με μάσκες ελαιοχρωματιστών και το απολαμβάνουν σαν μικρά παιδιά. Κάποιοι αργά το βράδυ, όταν η γιορτή «σβήνει», ξεπλένονται με μια βουτιά στη θάλασσα. Αν δεν είστε εξοικειωμένοι ή προτιμάτε να παρακολουθήσετε από απόσταση ασφαλείας, σταθείτε στη δεξιά πλευρά του λιμανιού, την Πέρα Πάντα, μια όμορφη προμενάδα που οδηγεί στο άγαλμα της Γαλαξιδιώτισσας Μάνας. – B. Κ.

Η
Η νύχτα των στοιχειών

Στις αποκριάτικες αμφιέσεις της Άμφισσας κυριαρχεί το δέρμα, θυμίζοντας ότι η πόλη κάποτε ήκμασε χάρη στα βυρσοδεψεία της Χάρμαινας. (Φωτογραφία: ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΑΦΟΣ)

Στο αποκριάτικο έθιμο της Άμφισσας πρωταγωνιστές είναι οι ψηλές, απόκοσμες ανθρωπόμορφες φιγούρες. Το δέρμα που φορούν και οι κουδούνες που έχουν κρεμασμένες πάνω τους τα στοιχειά, αλλά και οι υπόλοιποι χαρακτήρες που παίρνουν μέρος,  θυμίζουν ότι η Άμφισσα ήκμασε κάποτε χάρη στη βυρσοδεψία και την κουδουνοποιία. Επίκεντρο των δρώμενων είναι η συνοικία της Χάρμαινας, κοντά στην πηγή όπου βρισκόταν η Λενιώ όταν, σύμφωνα με τον θρύλο, τη χτύπησε ο κεραυνός. Ο ερωτευμένος μαζί της Κωνσταντής, μην αντέχοντας τον χαμό της, στοίχειωσε κι έκτοτε το Στοιχειό του Κωνσταντή πρωταγωνιστεί στο έθιμο. Την Παρασκευή το βράδυ γίνεται το «Ξύπνημα του Κωνσταντή». Μαζί του ξυπνάνε και τα υπόλοιπα στοιχειά και το έθιμο κορυφώνεται το Σάββατο, με μια μεγάλη πομπή που περνάει από τους χαμηλά φωτισμένους δρόμους, για να καταλήξει στην κεντρική πλατεία της πόλης. – Β. Κ.