Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βαρνάκοβας, η «Αγία Λαύρα της Ρούμελης»

Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βαρνάκοβας, η «Αγία Λαύρα της Ρούμελης»

Ήξερες ότι η Ι.Μ. Βαρνάκοβας λόγω του πολύπαθου βίου της και της πνευματικής της ακτινοβολίας αποκαλείται και ως «Αγία Λαύρα της Ρούμελης»;

Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βαρνάκοβας ιδρύθηκε το 1077 μ.Χ. επί αυτοκράτορα Μιχαήλ Ζ’ Δούκα ή Παραπινάκη (1071-1078). Όπως αναφέρει η μαρμάρινη επιγραφή η οποία βρίσκεται στο εσωτερικό του καθολικού, αρχικός κτήτορας ήταν ο μοναχός Αρσένιος από την Καρυά Φωκίδας, ενώ το 1148 ιδρύεται ο δεύτερος πιο μεγαλοπρεπής ναός από τον αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ Κομνηνό. Στη μονή αποδόθηκαν με χρυσόβουλα επιπλέον κτήματα ως μετόχια, γεγονός που συντέλεσε στην ανάπτυξή της κατά τον 12 αι μ.Χ. Ο Αλέξιος Α΄ Κομνηνός (1081-1118) εκάρη μοναχός και τάφηκε μέσα στο ναό, όπως επίσης και ο Εμμανουήλ Πορφυρογέννητος και οι τάφοι τους αποκαλύφθηκαν το 1919 από τον Α. Ορλάνδο. Μία επιγραφή σε λίθινη λάρνακα στην μονή αναφέρει τα ονόματα «Σεβαστοκράτωρ Άννα και Κωνσταντίνος», εξίσου από την οικογένεια των Κομνηνών, καθώς ο τίτλος σεβαστοκράτωρ (σεβαστός και αυτοκράτωρ) δημιουργήθηκε ως ανώτατος τίτλος της Βυζαντινής αυτοκρατορίας επί Αλεξίου Α΄ Κομνηνού. Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204, το μοναστήρι τέθηκε υπό την εποπτεία του Δεσποτάτου της Ηπείρου.

Κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας αποτέλεσε πνευματικό κέντρο και Ελληνικό σχολείο της περιοχής, ενώ κατά τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821 κατέστη προπύργιο της επανάστασης ως έδρα του Οπλαρχηγού Ανδρίτσου Σαφάκα. Το 1826 πολιορκείται και ανατινάζεται από τις δυνάμεις του Κιουταχή και ξαναχτίζεται επί Ι. Καποδίστρια το 1831 με επιχορήγηση 1800 φοινίκων.

Το συγκρότημα της μονής αποτελείται από το Καθολικό, το οποίο ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο της Τρουλαίας βασιλικής με νάρθηκα και από το σχετικά σύγχρονο κτιριακό συγκρότημα των κελιών. Στο Καθολικό σώζεται το βυζαντινό δάπεδο διακοσμημένο με μαρμαροθετήματα του 11 αι. και στην ανωδομή του εξωνάρθηκα σώζεται μία τοιχογραφία της Θεοτόκου στον τύπο της Οδηγήτριας, από την υστεροβυζαντινή περίοδο. Οι τοιχογραφίες και το ξυλόγλυπτο τέμπλο χρονολογούνται κατά την περίοδο 1831-1838 όπου ανοικοδομήθηκε ο ναός.

Σημ.: Ορισμένες εκ των φωτογραφιών προέρχονται από το αρχείο του κ. Γ. Κακαβά.

< «Ήξερες ότι;» – Πάτησε εδώ για να δεις όλες τις δημοσιεύσεις >

Η νέα δράση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Φωκίδος κατά τη διάρκεια του απαγορευτικού…
«Ήξερες ότι;»
Κάθε μέρα μια νέα ανάρτηση στη σελίδα μας στο fb για τα μνημεία της Φωκίδος!
Νάνσυ Ψάλτη